نمايشگاه مشترك آثار "عباس كيارستمي" كارگردان صاحب نام سينماي ايران و "ويكتور اريسه" همتاي اسپانيايي‌اش در حالي فردا يكشنبه در مادريد به پايان مي‌رسد كه علاقه‌مندان به دنياي هنر و سينما در اين كشور اروپايي، عنوان "هنرمند افسانه‌اي" را بر كيارستمي نهاده‌اند.

اين نمايشگاه با عنوان "مكاتبات عباس كيارستمي - ويكتور اريسه" سيزدهم تيرماه گذشته به مدت ‪ ۸۰‬روز در مركز فرهنگي "كاسا انسنديدا" در پايتخت اسپانيا آغاز شد و به گفته مسوولان برگزاري آن، تا يكشنبه گذشته نزديك به ‪ ۶۰‬هزار نفر از آن ديدن كرده‌اند.

كيارستمي و اريسه كه بااختلاف يك هفته در سال ‪ ۱۹۴۰‬ميلادي در دو نقطه دور از هم (ايران و اسپانيا) ديده به جهان گشودند، سالها پيش از طريق دنياي سينما همديگر را شناختند و با آنكه زبان يكديگر را نمي‌دانند اما از طريق مكاتبات غير نوشتاري و مراودات خويش، نگاه مشترك خود به مقوله انسان و طبيعت را ترويج مي‌كنند.

به همين دليل، نمايشگاه آنان نه تنها نامه‌هاي مبادله شده ميان اين دو كارگردان "مستقل"، "مقاوم" و"مخالف هاليوود" را كه بصورت غيرنوشتاري و در قالب فيلمهاي كوتاه است، در خود جاي داده، بلكه نگاه آنان به مسايلي چون كودكي، طبيعت، مردم، راهها، مناظر، درخت، سكوت و مانند آن را كه در فيلمهايشان هويدا است، از طريق برشهايي از آثارشان به علاقه‌مندان معرفي مي‌كند.

نمايشگاه با موزه تنه "درختان كاغذي" كه داراي اندازه طبيعي يك درخت هستند آغاز مي‌شود تا ديدگاه طبيعت گرايانه اين دو كارگردان سرشناس را به بازديدكنندگان يادآور شود. اين بخش "جنگل بي‌برگ" نام دارد.

به گفته "يارا فونسكا" مسوول برگزاري نمايشگاه، اين درختان نمايي از جنگلهاي طبيعي كنار خانه كيارستمي در ايران است كه با ظرافت، همه برجستگي‌هاي روي تنه درختان حتي يادگاري‌هايي كه روي آن نوشته شده است، را به نمايش مي‌گذارد.

پس از آن، بخشهاي اصلي نمايشگاه آغاز مي‌شود كه داراي دو ورودي است. يك ورودي براي آثار كيارستمي تعبيه شده و ديگري به آثار اريسه تعلق دارد به گونه‌اي كه اگر از بخش كيارستمي وارد شوي، ابتدا، نمايشگاه طرحها و تصاوير سياه و سفيد او را از طبيعت خواهي ديد، سپس برشهايي از فيلمهاي كوتاه و بلندش كه در اتاقكهاي تاريك سينمايي به روي پرده رفته است و سرانجام در بخش سوم مجموعه اشتراكات فكري و هنري او از طريق مقايسه برشهاي فيلم و نيز "فيلمهاي كوتاهي" كه آن را به عنوان زبان گفت وگو با يكديگر برگزيده بودند، قرار دارد.

ورود از بخش اريسه نيز پس از ديدن آثار اختصاصي هنري وي كه در آن بيشتر به معرفي "آنتونيو لوپز" نقاش معاصر اسپانيايي پرداخته و آثار نقاشي را به صورت تركيب با هنر سينما ارايه مي‌دهد، سرانجام به بخش مشترك آثار او با كيارستمي وصل مي‌شود تا خواننده به خوبي خط و مشي هنري و نگاه آنان را به طبيعت و زندگي دريابد.

"فيلمهاي كوتاه"- فصل اشتراكات - تشابه هنري دو كارگردان را كه يكي از شرق و ديگري از غرب است، به تصوير مي‌كشد بطوري كه صفحه نمايش فيلمها به دو نيمه تقسيم شده است. بخشي از آن اثر كيارستمي را عرضه مي‌كند و نيمه ديگر فيلم اريسه را كه در آن با شگفتي بسيار، مي‌توان نگاه مشترك و بسيار نزديك آنان را به طبيعت و انسان مشاهده كرد.

به عنوان نمونه، درست در همان لحظه كه فيلم كيارستمي، زندگي و گفتار يك زن مسن ايراني را به تصوير مي‌كشد، اريسه در فيلم خود، به طرزي باور نكردني چهره يك پيرزن اسپانيايي را به نمايش گذاشته است يا آنگاه كه دوربين در پي توصيف طبيعت و كودكي از نگاه كيارستمي ايراني است، فيلمهاي اريسه در اسپانيا نيز صحنه‌هايي مشابه را در اسپانيا خلق كرده است.

اين در حالي است كه در زمان ساخت بسياري از فيلمهاي يادشده،دو كارگردان هرگز يكديگر را نمي‌شناخته‌اند و حتي هنوز هم زبان مشتركي براي گفت‌وگو جز فيلم ندارند.

ارايه يك ويديوكليپ در معرفي اين دو هنرمند و تشابهات فكري و ديدگاهي آنان درباره سينما و نيز نمايش فيلمي از آنان در روز جمعه هر هفته از ديگر بخشهاي اين نمايشگاه است.

"خانه دوست كجاست"، "كلوزآپ"، "و زندگي ادامه دارد"، "زير درختان زيتون"، "طعم گيلاس"، "باد ما را خواهد برد" و "‪ "۱۰‬از فيلمهاي كيارستمي و "چالشها"، "آفتاب به"، "روح كندو" و "جنوب" از آثار اريسه است كه هر يك در يك روز جمعه براي علاقه‌مندان در محل نمايشگاه به روي پرده رفته است.